Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu elinize bir referans noktası verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada tadımda no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar net ise aroma gücü o ölçüde fazla demektir hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu hemen yazmak gerekir, çünkü bellek kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı önler çünkü kalabalık yerlerde ince notalar kolayca gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk tadımda acele etmemek ve kriterleri önceden belirlemek en doğru yol olur. Ölçüt belli olunca her çubuk aynı terazide değerlendirilir böylece notlar birbirini destekler. Tadım esnasında telefon kenarda durursa odaklanma güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek doğru olmaz ayrıca baştan davranıp sonuç çıkarmak sık yapılan bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat genellikle hafif ama net gelir tabii ki bu düzen her üründe birebir tekrar etmeyebilir. Romeo julieta no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü asıl tat genellikle burada saklıdır. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman yükselir ve notalar belirginleşir hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım olur. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç gelir nitekim bu sebeple yavaş gitmek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden sertçe tonlar öne çıkabilir nitekim ısınan tütün asıl tadını ancak orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha adil sonuç verir. Evrelerin geçişi genellikle keskin değildir, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya bölmek yeterlidir. Değişimleri yakalamak için çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık nefes almak sıcaklığı artırır hem de tadı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu puanlamak kişisel yorumu daha okunur kılar mutlaka sabit aydınlatma ve sessiz bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu da tadım notlarını insandan insana daha karşılaştırılabilir kılar. 1 hafif notayı, beş de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı anlatır böylece odak bölünmez ve yorum kalitesi yükselir. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda kalır ve ileride bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan alabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Puanı yazmadan önce birkaç çekiş almak gerekir öte yandan ondalık notlar yazmak fazladan bir yük getirir. Skalayı her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası en çok kullanılan puandır, zira ılımlı aromalar büyük kısmını kapsar. Uç noktalardaki notlar yalnızca belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Böylece not defteri ayırt edici kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, yanışın hızını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu yüzden kül hattının eşit ilerlemesini de gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla ısınır, dolayısıyla baharatlı tonlar erken belirir gerçekten ince çubuklarda sıcaklık birikimi çok daha hızlıdır. Petit royales aroma profili gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz yanma temposu ise aromayı doğrudan değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha serin akar ve notalar sonradan açılır hem de bu hız tadın okunma süresini daraltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu düzensizse yorum kısmına eklenmelidir. Serin duman tadı daha ayrıntılı kılar ama gücünü azaltmaz aksine kalın çubukta ısı daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden çapı not defterine yazmak unutulmamalı. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken önce dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı içmek iyi olur. Bu şekilde güçlü tat hafif olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme süresi yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki kanaldan gelir: dildeki tat ile burun boşluğunun yakaladığı koku hâlbuki bu iki kanal karşılıklı tamamlar ama eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek adına ikisini ayrı kaydetmek iyi olur bu ayrım ilk bakışta küçük görünse de yorumları oldukça etkiler. Nefesi dudaktan verirken burundan yavaşça bırakmak retrohale denemesidir örneğin ılık bir nefes aromayı çok geniş gösterir. Short churchills tadım notları gibi kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını net verir üstelik nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Short sports tadım notları benzeri ince bir çubuk ise kuru notayı daha kısa bırakır sert bir çekiş ise ince notaları örter. Yoğunluk damakta düşük ama koku tarafında yüksek çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden hemen sonra algı azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayırmak yanılgıyı giderir. Acemi kişiler için önce koku yoluyla gelen notalara bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak tarafı da detay vermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf hissedilir üstelik yemek arasında deneme yapacaksanız bu önlem daha da değer kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra ılık bir yudum su almak yararlı olur bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills neye benzer gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir çünkü yorgun bir damak en belirgin aromayı bile silik gösterir. Şekersiz kahve kakao tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları gölgeler ayrıca çok soğuk sıvılar damağı uyuşturur ve tat algısını düşürür. Beşli ince puro paketi gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha temiz görünür o nedenle temizlik aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak kıyası korur nitekim yoğun şekerli sıvıdan sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Su ve kahve haricinde sade çay da kullanılabilir; önemli olan seçimin şekersiz kalmasıdır. Damak temizlendikten sonra iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca başlanan değerlendirme sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk ölçüsünde yanış hızlı sürdüğünden aroma değişimi daha az bir alanda yaşanır üstelik ilk izlenim bu boylarda çabucak silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ile son çekişler arasındaki farkı görmek özen ister bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve yoğunluğu gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl gibi mini ölçü de sedir notasını çabucak ortaya koyup sona erer çünkü geçiş uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek denemeden daha sağlam izlenim verir bu nedenle sakin ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil de hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrı yazmak iyidir. Ölçü kısaldıkça tat ayrıntısı daralır, ama güç hissi aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını puro kayıtlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir sayfa açmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir tadım aroma gücü hakkında güvenilir bir yargı vermez demek ki her tadım önceki denemenin üstüne inşa edilir. Ruh hali, ortam ve zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık birkaç denemeden sonra belirgin fayda verir. Bu yüzden basit bir not defteri tutmak işe yarar yoksa benzer notalar her seferinde yeniden öğrenilir. Tadımda 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir notası aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne geri dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da zaman kaybına neden olur. Saat, puro adı ile not tabloya girilmelidir gerçekten ilk notlar ileride okunduğunda ilginç farklar gösterir. Notlar arasında iki basamaktan çok sapma çıkıyorsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Defterde kısa ifadeler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre güçlü ahşap kokusu şeklinde bir not tatmin edici sayılır. Sonradan okunduğunda anlaşılır kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, dumanın ağızdaki dokusunu anlatır; aroma gücü de notaların şiddetidir çünkü bu iki özellik aynı yönde ilerleme etmek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. San cristobal el principe puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sütlü kahve tonunu net taşıyabilir mesela sert bir içim zayıf bir tatla birleşebilir. La cabaña aroma profili gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle sedir tonunu güçlü taşır üstelik dolgun bir duman aromasız da olabilir. Yani hafif içimli bir çubuk güçlü lezzet verebilir aksi durum da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan yazmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle güçlü demek yerine ikisini ayrı değerlendirmek iyidir. Gövdeye bakarak yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki ürün arasında yoğunluk ayrımı bulmak ince bir beceridir. Bu becerinin ilerlemesi zaman ile düzenli not tutmayı ister. Nihayetinde en iyi ölçüt kişisel tercihiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Oda, aroma algısını en az tütün kadar şekillendirir yani en sağlam değerlendirme koşulları sabitlemekle mümkündür. Fazla kuru bir ortamda çubuk hızlı yanar böylece baharatlı tonlar abartılır bu nedenle ortam şartlarını de kayda eklemek yararlıdır. Çok nemli havada de çekiş ağırlaşır hem de aroma bastırılır ısı ise tütünün ısınma hassasiyetini değiştiren başka bir değişkendir. La prado aroma profili benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu durumu dikkate almak yararlıdır aksi halde farklı günlerde çıkan puan farkı üründen sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse ayrım daha doğru okunur değerlendirme anı seçerken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku ise koku duyusunu şaşırtır oysa gerçek neden sıklıkla ortamdaki nem ya da esinti çıkar. Tadımı hep aynı odada yapmak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir ortamda koku yoğunlaşırsa ikinci denemenin tadı hatalı algılanabilir. Kapı aralığı bırakmak genellikle işe yarar. Rüzgar çok sertse yanış yapısı bozulur.